{"id":4807,"date":"2025-04-23T03:35:40","date_gmt":"2025-04-23T03:35:40","guid":{"rendered":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/?p=4807"},"modified":"2025-04-23T03:35:40","modified_gmt":"2025-04-23T03:35:40","slug":"swedish-fermented-herring-strong-smell","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/","title":{"rendered":"Surstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu"},"content":{"rendered":"

Surstr\u00f6mming to fermentowany \u015bled\u017a ba\u0142tycki, uznawany za jeden z najbardziej kontrowersyjnych przysmak\u00f3w szwedzkiej kuchni. Produkt ten wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 niezwykle intensywnym zapachem, kt\u00f3ry dla nieprzygotowanych os\u00f3b mo\u017ce by\u0107 trudny do zniesienia. Mimo to, w Szwecji cieszy si\u0119 statusem kultowego przysmaku, szczeg\u00f3lnie w p\u00f3\u0142nocnych regionach kraju.<\/p>\n

Historia i kulturowe znaczenie surstr\u00f6mmingu<\/h2>\n

Tradycja fermentowania \u015bledzi w Szwecji si\u0119ga XVI wieku, kiedy to rybacy z p\u00f3\u0142nocnych wybrze\u017cy szukali sposobu na przed\u0142u\u017cenie trwa\u0142o\u015bci po\u0142ow\u00f3w. Pocz\u0105tkowo fermentacja by\u0142a prost\u0105 metod\u0105 konserwacji, wymuszon\u0105 niedoborem soli podczas wojen. Z czasem surstr\u00f6mming sta\u0142 si\u0119 elementem szwedzkiej to\u017csamo\u015bci kulinarnej, a jego spo\u017cywanie przerodzi\u0142o si\u0119 w rytua\u0142 spo\u0142eczny.<\/p>\n

\n

„Surstr\u00f6mmingsskiva”<\/em> \u2013 tradycyjne przyj\u0119cie z surstr\u00f6mmingiem w roli g\u0142\u00f3wnej \u2013 to wa\u017cne wydarzenie w szwedzkim kalendarzu kulinarnym, organizowane g\u0142\u00f3wnie w sierpniu, gdy rozpoczyna si\u0119 sezon na ten przysmak.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie surstr\u00f6mming jest nie tylko pokarmem, ale r\u00f3wnie\u017c symbolem kulturowym, elementem dziedzictwa i powodem do dumy dla wielu Szwed\u00f3w, szczeg\u00f3lnie z regionu Norrland.<\/p>\n

Proces fermentacji i charakterystyczny zapach<\/h2>\n

Produkcja surstr\u00f6mmingu opiera si\u0119 na kontrolowanej fermentacji \u015bledzi ba\u0142tyckich, kt\u00f3re najpierw s\u0105 lekko solone, a nast\u0119pnie umieszczane w szczelnych puszkach, gdzie fermentuj\u0105 przez co najmniej 6 miesi\u0119cy. Podczas tego procesu bakterie rozk\u0142adaj\u0105 bia\u0142ka ryby, wytwarzaj\u0105c zwi\u0105zki zawieraj\u0105ce siark\u0119, w tym siarkowod\u00f3r i kwas mas\u0142owy.<\/p>\n

Te zwi\u0105zki chemiczne s\u0105 odpowiedzialne za charakterystyczny, niezwykle intensywny zapach, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do nadania surstr\u00f6mmingowi tytu\u0142u „najbardziej cuchn\u0105cej \u017cywno\u015bci na \u015bwiecie”. Zapach ten por\u00f3wnywany jest do zgni\u0142ych jaj, zepsutego mi\u0119sa czy \u015bciek\u00f3w.<\/p>\n

Ciekawostka:<\/strong> Puszki z surstr\u00f6mmingiem cz\u0119sto s\u0105 wybrzuszone z powodu ci\u0105g\u0142ego procesu fermentacji i wytwarzania gaz\u00f3w. Niekt\u00f3re linie lotnicze zabraniaj\u0105 przewo\u017cenia tego produktu ze wzgl\u0119du na ryzyko wybuchu puszki na wysoko\u015bci.<\/p>\n

Mimo odpychaj\u0105cego dla wielu zapachu, smakosze ceni\u0105 surstr\u00f6mming za z\u0142o\u017cony, umami smak, kt\u00f3ry jest znacznie \u0142agodniejszy ni\u017c sugerowa\u0142by to aromat. Warto\u015bci od\u017cywcze fermentowanego \u015bledzia s\u0105 imponuj\u0105ce \u2013 produkt jest bogaty w bia\u0142ko, kwasy t\u0142uszczowe omega-3, witaminy z grupy B oraz minera\u0142y, w tym selen i jod, co czyni go nie tylko kulinarn\u0105 ciekawostk\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c warto\u015bciowym elementem diety.<\/p>\n

Jak prawid\u0142owo je\u015b\u0107 surstr\u00f6mming – szwedzki protok\u00f3\u0142 konsumpcji<\/h2>\n

Sztuka otwierania i serwowania<\/h3>\n

Surstr\u00f6mming to nie tylko potrawa, ale prawdziwy szwedzki rytua\u0142 kulinarny wymagaj\u0105cy odpowiedniego przygotowania. Otwieranie puszki musi odbywa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na zewn\u0105trz lub pod wod\u0105<\/strong> – to absolutnie kluczowa zasada! Sfermentowany \u015bled\u017a uwalnia intensywny zapach, kt\u00f3ry w zamkni\u0119tym pomieszczeniu mo\u017ce by\u0107 nie do zniesienia. Do\u015bwiadczeni Szwedzi cz\u0119sto otwieraj\u0105 puszk\u0119 zanurzon\u0105 w wiadrze z wod\u0105, co znacz\u0105co redukuje rozprzestrzenianie si\u0119 aromatu.<\/p>\n

Tradycyjny spos\u00f3b serwowania surstr\u00f6mmingu to przygotowanie surstr\u00f6mmingskl\u00e4mma<\/em> – specjalnej kanapki na bazie tunnbr\u00f6d (cienkiego, mi\u0119kkiego chleba). Procedura wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

    \n
  1. Roz\u0142\u00f3\u017c dwa kawa\u0142ki tunnbr\u00f6d<\/li>\n
  2. Na pierwszym umie\u015b\u0107 ugotowane i pokrojone w plastry ziemniaki<\/li>\n
  3. Dodaj filety surstr\u00f6mmingu (wcze\u015bniej dok\u0142adnie oczyszczone z o\u015bci)<\/li>\n
  4. Posyp drobno posiekan\u0105 czerwon\u0105 cebul\u0105<\/li>\n
  5. Dope\u0142nij kleksem \u015bmietany lub kwa\u015bnej \u015bmietany<\/li>\n
  6. Przykryj drugim kawa\u0142kiem chleba i z\u0142\u00f3\u017c w form\u0119 „kanapki”<\/li>\n<\/ol>\n

    Dla pocz\u0105tkuj\u0105cych zaleca si\u0119 stopniowe zwi\u0119kszanie ilo\u015bci surstr\u00f6mmingu<\/strong> w kanapce, zaczynaj\u0105c od niewielkiej porcji, aby przyzwyczai\u0107 podniebienie do intensywnego smaku.<\/p>\n

    Tradycje i napoje towarzysz\u0105ce<\/h3>\n

    Szwedzi maj\u0105 jasno okre\u015blone preferencje dotycz\u0105ce napoj\u00f3w towarzysz\u0105cych surstr\u00f6mmingowi. Najpopularniejsze opcje to:<\/p>\n

      \n
    • Piwo<\/em> (najlepiej jasne lager) – jego goryczka i gazowanie doskonale r\u00f3wnowa\u017c\u0105 intensywny smak ryby<\/li>\n
    • Schnapps<\/em> (akwawit) – tradycyjny skandynawski alkohol zio\u0142owy, kt\u00f3ry pomaga „przep\u0142uka\u0107” podniebienie<\/li>\n
    • Mleko<\/em> – zaskakuj\u0105cy, ale skuteczny wyb\u00f3r, szczeg\u00f3lnie dla os\u00f3b niepij\u0105cych alkoholu<\/li>\n<\/ul>\n

      Prawdziwi entuzja\u015bci surstr\u00f6mmingu \u015bwi\u0119tuj\u0105 Surstr\u00f6mmingspremi\u00e4r<\/em> – oficjalne otwarcie sezonu, kt\u00f3re przypada na trzeci czwartek sierpnia. To wydarzenie cz\u0119sto przybiera form\u0119 spotka\u0144 towarzyskich na \u015bwie\u017cym powietrzu, gdzie Szwedzi wsp\u00f3lnie delektuj\u0105 si\u0119 tym kontrowersyjnym przysmakiem. Podczas premiery przestrzega si\u0119 wszystkich tradycyjnych protoko\u0142\u00f3w, a do\u015bwiadczeni konsumenci wprowadzaj\u0105 nowicjuszy w tajniki w\u0142a\u015bciwej degustacji.<\/p>\n

      \n

      „Surstr\u00f6mming to nie tylko jedzenie, to do\u015bwiadczenie kulturowe. Kluczem do jego docenienia jest przestrzeganie tradycyjnego protoko\u0142u i stopniowe przyzwyczajanie si\u0119 do jego unikalnego charakteru” – Magnus Nilsson, szwedzki szef kuchni<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Odkryj tajniki surstr\u00f6mmingu – kontrowersyjnego szwedzkiego przysmaku z fermentowanego \u015bledzia. Poznaj sposoby serwowania, tradycje i porady, jak delektowa\u0107 si\u0119 tym wyj\u0105tkowym daniem o intensywnym aromacie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4808,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[169,168],"tags":[],"class_list":["post-4807","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dania-glowne","category-przepisy"],"acf":[],"yoast_head":"\nSurstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Odkryj tajniki surstr\u00f6mmingu - kontrowersyjnego szwedzkiego przysmaku z fermentowanego \u015bledzia. Poznaj sposoby serwowania, tradycje i porady, jak delektowa\u0107 si\u0119 tym wyj\u0105tkowym daniem o intensywnym aromacie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Surstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Odkryj tajniki surstr\u00f6mmingu - kontrowersyjnego szwedzkiego przysmaku z fermentowanego \u015bledzia. Poznaj sposoby serwowania, tradycje i porady, jak delektowa\u0107 si\u0119 tym wyj\u0105tkowym daniem o intensywnym aromacie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog kulinarny PrimeCook \u2013 przepisy, porady kulinarne i inspiracje z naszej kuchni\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-23T03:35:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/152-swedish-fermented-herring-strong-smell-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"PrimeCook\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"PrimeCook\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Surstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu","description":"Odkryj tajniki surstr\u00f6mmingu - kontrowersyjnego szwedzkiego przysmaku z fermentowanego \u015bledzia. Poznaj sposoby serwowania, tradycje i porady, jak delektowa\u0107 si\u0119 tym wyj\u0105tkowym daniem o intensywnym aromacie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Surstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu","og_description":"Odkryj tajniki surstr\u00f6mmingu - kontrowersyjnego szwedzkiego przysmaku z fermentowanego \u015bledzia. Poznaj sposoby serwowania, tradycje i porady, jak delektowa\u0107 si\u0119 tym wyj\u0105tkowym daniem o intensywnym aromacie.","og_url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/","og_site_name":"Blog kulinarny PrimeCook \u2013 przepisy, porady kulinarne i inspiracje z naszej kuchni","article_published_time":"2025-04-23T03:35:40+00:00","og_image":[{"width":900,"height":600,"url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/152-swedish-fermented-herring-strong-smell-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"PrimeCook","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"PrimeCook","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/"},"author":{"name":"PrimeCook","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#\/schema\/person\/75f54cbdf6ead56ef49861c4676c007f"},"headline":"Surstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu","datePublished":"2025-04-23T03:35:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/"},"wordCount":757,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/152-swedish-fermented-herring-strong-smell-1.jpg","articleSection":["Dania g\u0142\u00f3wne","Przepisy"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/","url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/","name":"Surstr\u00f6mming: jak je\u015b\u0107 ten szwedzki przysmak o intensywnym zapachu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/152-swedish-fermented-herring-strong-smell-1.jpg","datePublished":"2025-04-23T03:35:40+00:00","description":"Odkryj tajniki surstr\u00f6mmingu - kontrowersyjnego szwedzkiego przysmaku z fermentowanego \u015bledzia. Poznaj sposoby serwowania, tradycje i porady, jak delektowa\u0107 si\u0119 tym wyj\u0105tkowym daniem o intensywnym aromacie.","inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/swedish-fermented-herring-strong-smell\/#primaryimage","url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/152-swedish-fermented-herring-strong-smell-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/152-swedish-fermented-herring-strong-smell-1.jpg","width":900,"height":600},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/","name":"Blog kulinarny PrimeCook \u2013 przepisy, porady kulinarne i inspiracje z naszej kuchni","description":"Pomys\u0142y na szybkie i smaczne dania z produktami PrimeCook","publisher":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#organization","name":"Blog kulinarny PrimeCook \u2013 przepisy, porady kulinarne i inspiracje z naszej kuchni","url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/logo.png","width":250,"height":217,"caption":"Blog kulinarny PrimeCook \u2013 przepisy, porady kulinarne i inspiracje z naszej kuchni"},"image":{"@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#\/schema\/person\/75f54cbdf6ead56ef49861c4676c007f","name":"PrimeCook","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5d5ad3cabb196ed29693d41b4405cdde121f1699c91af3ef68c4adcd9f46fb6e?s=96&d=monsterid&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5d5ad3cabb196ed29693d41b4405cdde121f1699c91af3ef68c4adcd9f46fb6e?s=96&d=monsterid&r=g","caption":"PrimeCook"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4807"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4807\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/primecook.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}